Bron: Jan Verbeek • Ondernemen - http://fd.nl/ondernemen/1162663/rabobank-wil-nu-ook-de-melkveehouderij-gaan-saneren
Rabobank, de grootste financier van de agrarische sector, pleit voor een drastische hervorming van de Nederlandse zuivelsector. Veel melkveehouders zijn de afgelopen tijd in financiële problemen gekomen. ‘We kunnen niet vijf jaar afwachten.’
Dat stelt Ruud Huirne, directeur Food & Agri Nederland, in een column die hij schreef voor de site Melkvee100Plus. Het is voor het eerst dat Rabobank, dat voor € 12 mrd aan leningen heeft uitstaan bij melkveehouders, zo duidelijk steun zoekt voor een masterplan voor de Nederlandse zuivelsector.
Mest en fosfaat
Huirne constateert dat melkveehouders er maar niet in slagen een redelijke vergoeding te krijgen voor hun melk. Door internationale ontwikkelingen is de melkprijs gedaald naar een niveau van 28 cent per kilo en op korte termijn is er geen zicht op verbetering.
Daarnaast is er volgens Rabobank een groot fosfaatprobleem ontstaan dat de maatschappelijke acceptatie van de melkveehouderij ondermijnt. Het ‘verdienmodel’ van de boer moet daarom op de schop. ‘De Duurzame Zuivelketen is een prima basis, maar is niet voldoende’, schrijft de Rabobank-directeur.
Tuinbouw en varkenshouderij
Het jongste hervormingsplan voor de melkveehouderij is al het derde deltaplan in korte tijd waar Rabobank bij betrokken is. Ook in de glastuinbouw en de varkenshouderij hebben de bank, de (regionale) overheid en ondernemersverenigingen de handen ineengeslagen. Ook in die sectoren zijn veel bedrijven actief die structureel verlieslatend zijn en waar Rabobank als financier moet vrezen dat de ondernemers de uitstaande leningen niet meer kunnen aflossen.
De opstelling van de bank is opmerkelijk. Lange tijd was Rabobank huiverig de rol van regisseur op zich te nemen, maar sinds 2015 heeft die voorzichtige opstelling plaatsgemaakt voor een meer sturende rol. De bank zelf spreekt van projecten die ‘door ondernemers in de primaire sector zijn geïnitieerd’.
‘Overdreven’
In de zuivelsector is terughoudend gereageerd op de roep om een masterplan. Organisaties van melkveehouders vinden dat de sector al bezig is met toekomstscenario’s. Het pleidooi van Rabobank vinden zij wat overdreven.
Bij de glastuinders gaat het vooral om telers van paprika’s, tomaten en komkommers die moeite hebben om winst te boeken en om middelen vrij te maken voor renovatie van kassen en investeringen in innovaties. Oud-minister Cees Veerman leidt hier de initiatiefgroep Herstructurering en Ontwikkeling Tuinbouwsector (HOT).
En sinds dit voorjaar ligt er ook voor de 5000 Nederlandse varkenshouderijen een hervormingsplan. Hier gaat het om Actieplan Vitalisering, onder leiding van voormalig bewindsman Uri Rosenthal. Door de uitbraak van varkenspest in Oost-Europa en de Russische boycot van Europese producten staan de inkomsten van veel varkenshouders onder grote druk. Er is een plan opgesteld om, met € 200 mln als budget, de sector te saneren en samenwerkingsverbanden met leveranciers en afnemers te creëren.
Bedrijfsbeëindiging
Beide initiatieven streven naar bedrijfsbeëindigingen, onteigeningen en fusies om de sector weer gezond te maken. De financiële middelen voor die sanering moeten komen van de overheid (EZ, de provincie of gemeenten) en van Rabobank dat fondsen ter beschikking stelt en op die manier de schade van een reeks faillissementen hoopt te beperken.
Directeur Huirne van Rabobank draagt in zijn column een aantal ‘oplossingen’ voor de melkveehouders aan. Die komen in feite neer op een sanering. ‘Kunnen we iets slims verzinnen om de stoppers te helpen en zo de blijvers te versterken?’. ‘Toekomstgerichte ondernemers’ moeten volgens Huirne vooruit worden geholpen, de zwakke broeders kunnen beter met hulp van de overheid en Rabobank hun bedrijf liquideren.
Er moet ook snel een oplossing komen voor het mest- en fosfaatprobleem in Nederland. Anders dreigt de melkveehouderij het concurrentievoordeel dat het nu heeft op buitenlandse boeren, te verliezen. Een concreet voorstel heeft Rabobank niet. Een grote speler in de zuivel, FrieslandCampina, onderzoekt de mogelijkheid om op diverse plaatsen mestfabrieken te gaan ontwikkelen en bouwen.
Opkoper
